श्रीकृष्णांनी शिशुपालाच्या १०० चुका का माफ केल्या? जाणून घ्या या पौराणिक कथेचं रहस्य!
हिंदू धर्मात, भगवान श्रीकृष्णाला प्रेम, करुणा आणि न्यायाचे प्रतीक मानले जाते. त्यांच्या दिव्य लीला आजही जीवनाचे महत्त्वपूर्ण धडे देतात. महाभारतात भगवान श्रीकृष्ण आणि चेदीचा राजा शिशुपाल यांच्याशी संबंधित एक प्रसंग येतो, ज्यामध्ये श्रीकृष्णाने शिशुपालाचे केवळ एक-दोन नव्हे, तर १०० अपराध माफ करण्याचे वचन दिले होते. भगवान श्रीकृष्णाने असे वचन का दिले? शिशुपाल कोण होता आणि १०० अपराध पूर्ण झाल्यावर श्रीकृष्णाने त्याचा वध का केला? चला, या रंजक पौराणिक कथेबद्दल जाणून घेऊया.
शिशुपाल कोण होता?
पौराणिक कथेनुसार, शिशुपाल हा चेदी राज्याचा राजा दमघोष आणि राणी श्रुतश्रवा यांचा पुत्र होता. श्रुतश्रवा ही भगवान श्रीकृष्णाचे वडील, वसुदेव यांची बहीण होती; म्हणजेच शिशुपाल हा श्रीकृष्णाचा आतेभाऊ होता. असे म्हटले जाते की, जन्माच्या वेळी शिशुपालाला तीन डोळे आणि चार हात होते. एका आकाशवाणीद्वारे अशी भविष्यवाणी झाली होती की, ज्याच्या मांडीवर ठेवल्यावर त्याचे जास्तीचे अवयव नाहीसे होतील, तोच त्याच्या मृत्यूचे कारण ठरेल. चिंतेत असलेल्या त्याच्या आईने त्याला अनेक लोकांच्या मांडीवर ठेवले, परंतु त्याचे जास्तीचे अवयव तसेच राहिले. जेव्हा भगवान श्रीकृष्णाने शिशुपालाला आपल्या मांडीवर घेतले, तेव्हा त्याचे जास्तीचे दोन हात आणि तिसरा डोळा नाहीसा झाला. हे पाहून त्याच्या आईला समजले की, तिचा पुत्र श्रीकृष्णाच्या हातानेच मारला जाईल.
श्रीकृष्णाने १०० अपराध माफ करण्याचे वचन का दिले?
आपल्या मुलाच्या भविष्याबद्दल चिंतेत असलेल्या श्रुतश्रवाने भगवान श्रीकृष्णाकडे प्रार्थना केली आणि विनंती केली की त्याने शिशुपालाचा जीव घेऊ नये. तिने त्याला विनंती केली की, तिच्या मुलाच्या चुकांकडे दुर्लक्ष करून त्याने त्याला क्षमा करावी. तिच्या विनंतीने द्रवून जाऊन, भगवान श्रीकृष्णाने तिला वचन दिले की, तो शिशुपालाचे १०० अपराध माफ करेल. तथापि, त्यांनी हेही स्पष्ट केले होते की, जर शिशुपालाने १०० अपराधांची मर्यादा ओलांडली, तर त्याला त्याच्या कृत्याबद्दल नक्कीच शिक्षा दिली जाईल. अशा प्रकारे, भगवान श्रीकृष्णांनी आपल्या आत्याला दिलेले वचन पूर्ण करण्याचा निश्चय केला.
राजसूय यज्ञाच्या वेळी शिशुपालाने भगवान श्रीकृष्णांचा अपमान केला
महाभारतानुसार, जेव्हा युधिष्ठिराने राजसूय यज्ञाचे आयोजन केले, तेव्हा तिथे अनेक राजे, ऋषीमुनी आणि महान योद्धे उपस्थित होते. या प्रसंगी कोणाला सर्वप्रथम सन्मानित करावे, यावर चर्चा सुरू झाली. भीष्म पितामहा यांनी भगवान श्रीकृष्णांना सर्वोच्च मानून, त्यांना 'अग्रपूजा' (सर्वात आधी पूजा किंवा सन्मान) देण्याचा प्रस्ताव मांडला. हे शिशुपालाला अजिबात आवडले नाही; त्याच्या मनात आधीपासूनच भगवान श्रीकृष्णांबद्दल तीव्र द्वेष होता. सभेत उभे राहून त्याने भगवान श्रीकृष्णांचा अपमान करण्यास सुरुवात केली, अनेक अपमानास्पद विधाने केली आणि त्यांना कमी लेखण्याचा प्रयत्न केला. भगवान श्रीकृष्ण शांत राहिले आणि त्याचे शब्द ऐकून घेत राहिले, कारण ते शिशुपालाच्या अपराधांकडे दुर्लक्ष करत होते—आपल्या आत्याला दिलेल्या वचनानुसार, १०० अपराधांच्या मर्यादेपर्यंत.
१०० अपराध पूर्ण झाल्यावर भगवान श्रीकृष्णांनी शिशुपालाचा वध केला
जेव्हा शिशुपालाने सभ्यतेच्या सर्व मर्यादा ओलांडल्या आणि त्याचे अपराध १०० च्या वर गेले, तेव्हा भगवान श्रीकृष्णांनी त्याला शिक्षा देण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी आपले 'सुदर्शन चक्र' सोडले, ज्याने शिशुपालाचे मस्तक धडापासून वेगळे केले. अशा प्रकारे, शिशुपालाचा अंत झाला. धार्मिक मान्यतेनुसार, शिशुपालाच्या शरीरातून एक दिव्य प्रकाश बाहेर पडला आणि तो भगवान श्रीकृष्णांमध्ये विलीन झाला. एका पौराणिक कथेनुसार, शिशुपाल हा पूर्वजन्मी भगवान विष्णूंचे द्वारपाल 'जय' याचा अवतार होता.

