उच्च रक्तदाबाचा त्रास आहे? नवरात्रीचा उपवास करताना ‘या’ महत्त्वाच्या टिप्स लक्षात ठेवा
उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन) असलेले लोक नवरात्रीमध्ये उपवास करू शकतात का? उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांसाठी उपवासाचे फायदे, आहारासंबंधी मार्गदर्शक तत्त्वे आणि सुरक्षित उपवासासाठी आवश्यक टिप्स याबद्दल जाणून घ्या.
नवरात्रीच्या पवित्र दिवसांमध्ये अनेक लोक उपवास करतात. उपवास धार्मिक दृष्टिकोनातून आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर मानला जातो. संशोधन आणि अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की योग्य उपवासामुळे सिस्टोलिक आणि डायस्टोलिक रक्तदाब कमी होतो , ज्यामुळे हृदयाचे आरोग्य सुधारू शकते. तथापि, जर तुम्हाला उच्च रक्तदाबाचा (हायपरटेन्शन) त्रास असेल, तर नवरात्रीमध्ये उपवास करताना काही गोष्टी लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. योग्य माहितीशिवाय आणि योग्य काळजी न घेता उपवास केल्यास डिहायड्रेशन, अशक्तपणा किंवा रक्तदाब अचानक कमी होऊ शकतो. रक्तदाब रुग्णांनी उपवासादरम्यान त्यांची औषधे, आहार आणि पाणी पिण्याचे प्रमाण यामध्ये योग्य संतुलन राखले पाहिजे. चला जाणून घेऊया की उच्च रक्तदाबाचे रुग्ण नवरात्रीमध्ये सुरक्षितपणे उपवास कसा करू शकतात.
नियंत्रित उपवासामुळे रक्तदाब किंचित कमी होतो, जे सामान्यतः हृदयासाठी फायदेशीर असते. तथापि, जर रुग्णाने उपवासादरम्यान जास्त वेळ पाणी प्यायले नाही किंवा जास्त प्रमाणात तळलेली आणि खारट फळे खाल्ली, तर त्यामुळे रक्तदाबाच्या पातळीत अचानक वाढ किंवा घट होऊ शकते. म्हणून, रक्तदाबाच्या रुग्णांसाठी योग्य फळे निवडणे आणि पुरेसे द्रवपदार्थ पिणे खूप महत्त्वाचे आहे.
रक्तदाबाच्या रुग्णांनी फळांच्या आहारात काय खावे आणि काय खाऊ नये?
उपवासादरम्यानच्या तुमच्या आहाराचा तुमच्या रक्तदाबावर थेट परिणाम होतो. त्यामुळे, तुम्ही खालील गोष्टींकडे लक्ष दिले पाहिजे:
अतिरिक्त सैंधव मीठ टाळा: लोक अनेकदा उपवासादरम्यानच्या फळांच्या जेवणात भरपूर सैंधव मीठ वापरतात. अतिरिक्त मीठामुळे रक्तदाब वाढू शकतो, म्हणून मीठाचे सेवन मर्यादित ठेवा.
तळलेले पदार्थ टाळा – कुट्टूच्या पुऱ्या, भजी किंवा जास्त तेलात तळलेले बटाटे खाणे टाळा. त्याऐवजी उकडलेले बटाटे, सामा भात किंवा कुट्टूची रोटी खा.
हळूहळू ऊर्जा देणारे पदार्थ निवडा – तुमच्या आहारात मखाना, फळे, दही आणि सुकामेवा यांचा समावेश करा, जे शरीराला हळूहळू आणि स्थिरपणे ऊर्जा पुरवतील.
अति गोड पदार्थ टाळा - उपवासाच्या नावाखाली जास्त प्रमाणात साखरयुक्त लस्सी, मिठाई किंवा गोड रसांचे सेवन करू नका, कारण यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढते आणि सुस्ती येते.
डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय औषधे घेण्याची वेळ बदलू नका
जर तुम्ही रक्तदाबाची नियमित औषधे घेत असाल, तर उपवास सुरू करण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टशी बोला.
स्वतःहून औषध घेणे कधीही थांबवू नका किंवा औषधाची मात्रा चुकवू नका.
जर तुमचे औषध सकाळी उपाशीपोटी किंवा नाश्त्यानंतर घ्यायचे असेल, तर उपवासाच्या फळ आहारादरम्यान ते कसे घ्यावे याबद्दल डॉक्टरांकडून समजून घ्या.
उपवासादरम्यान तुम्हाला चक्कर आल्यास, थकवा जाणवल्यास, धाप लागल्यास किंवा डोके हलके वाटल्यास, ताबडतोब तुमचा रक्तदाब तपासा आणि गरज भासल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
उपवासादरम्यान शरीरातील पाण्याची कमतरता झाल्यास रक्तदाब कमी होऊ शकतो, ज्यामुळे चक्कर येऊ शकते किंवा व्यक्ती बेशुद्ध होऊ शकते.
दिवसभर भरपूर पाणी, नारळाचे पाणी, ताक, लिंबाचे पाणी (कमी मीठ घालून) आणि हर्बल चहा प्या.
पाण्याशिवाय उपवास करणे टाळा, विशेषतः जर तुम्ही रक्तदाबाची औषधे घेत असाल.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
