नोकरी सुटल्यास सरकार देणार ३ महिने अर्धा पगार! जाणून घ्या 'या' सरकारी योजनेबद्दल

Download

BY: रूपाली बर्वे

Publish: Tue, 7 Jul 2026 (13:52 IST) Updated: Tue, 7 Jul 2026 (13:56 IST)

ESIC Unemployment Benefit Scheme: खाजगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची आणि स्वागतार्ह बातमी आहे. 'एम्प्लॉईज स्टेट इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन' (ESIC) ने आपली अत्यंत लोकप्रिय बेरोजगारी भत्ता योजना—'अटल बीमित व्यक्ती कल्याण योजना' (ABVKY)—आणखी एका वर्षासाठी वाढवली आहे.

ESIC च्या १९८ व्या बैठकीत घेतलेल्या निर्णयानुसार, ही योजना आता १ जुलै २०२६ ते ३० जून २०२७ या कालावधीत लागू राहील. थोडक्यात सांगायचे तर, जर ESI अंतर्गत येणाऱ्या एखाद्या कर्मचाऱ्याची नोकरी अनपेक्षित परिस्थितीमुळे किंवा स्वतःच्या इच्छेविरुद्ध गेली, तर नवीन काम शोधत असताना सरकार त्यांना आर्थिक मदत देत राहील. या योजनेचे स्वरूप काय आहे, कोणते आर्थिक लाभ मिळतात आणि कोण यासाठी दावा करू शकते, हे आपण जाणून घेऊया.

'अटल बीमित व्यक्ती कल्याण योजना' (ABVKY) काय आहे?

ही योजना २०१८ मध्ये प्रायोगिक तत्त्वावर (पायलट प्रोजेक्ट म्हणून) सुरू करण्यात आली होती. तेव्हापासून तिला अनेकदा मुदतवाढ देण्यात आली आहे. अचानक बेरोजगार झालेल्या नोकरदार व्यक्तींना तात्पुरता आर्थिक आधार देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. या योजनेद्वारे मिळणाऱ्या आर्थिक मदतीमुळे, नवीन नोकरी शोधत असताना कर्मचाऱ्यांना त्यांचा मूलभूत खर्च भागवणे सोपे जाते.

या योजनेअंतर्गत कोणते लाभ मिळतात?

जर तुम्ही या योजनेसाठी पात्र ठरलात, तर तुम्हाला खालील लाभ मिळतील:

५०% रोख भरपाई: बेरोजगारीच्या काळात, तुम्हाला तुमच्या सरासरी दैनंदिन वेतनाच्या ५०% रक्कम रोख भरपाई म्हणून दिली जाते. 

९० दिवसांपर्यंत भत्ता: बेरोजगारीच्या कालावधीत जास्तीत जास्त ९० दिवसांसाठी हा आर्थिक लाभ दिला जातो. 

थेट बँक हस्तांतरण: दावा मंजूर झाल्यानंतर, भत्त्याची संपूर्ण रक्कम थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.

९० दिवसांच्या भत्त्यासाठी कोण दावा करू शकते?

बेरोजगारी भत्ता मिळवण्यासाठी, कर्मचाऱ्याने ESIC च्या खालील अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे:

कर्मचारी 'एम्प्लॉईज स्टेट इन्शुरन्स' (ESI) योजनेअंतर्गत समाविष्ट असावा.

नोकरी जाण्यापूर्वीच्या निर्धारित अंशदान कालावधीत त्या कर्मचाऱ्यासाठी ESI चे अंशदान जमा केलेले असावे.

सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे नोकरी जाणे ही घटना अनिच्छेने किंवा सक्तीने घडलेली असावी—उदाहरणार्थ, कंपनी किंवा एखादा विभाग बंद पडणे, कपात किंवा नोकरीशी संबंधित नसलेल्या दुखापतीमुळे आलेले कायमस्वरूपी अपंगत्व.

या योजनेसाठी कोण पात्र नाही?

खालील परिस्थितीत कर्मचारी बेरोजगारी भत्त्यासाठी दावा करू शकत नाहीत:

जर कर्मचाऱ्याने स्वेच्छेने राजीनामा दिला असेल.

जर कर्मचाऱ्याने 'स्वैच्छिक निवृत्ती' (VRS) स्वीकारली असेल.

जर कामाच्या ठिकाणी गैरवर्तन किंवा अयोग्य वर्तनामुळे कर्मचाऱ्याला बडतर्फ केले असेल.

जर बेकायदेशीर संपामध्ये सहभागी झाल्यामुळे नोकरी गेली असेल.

बेरोजगारी भत्त्यासाठी अर्ज कसा करावा?

पात्र कर्मचारी ESIC द्वारे विहित केलेला अर्ज भरून आणि आवश्यक कागदपत्रांसह तो सादर करून या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात. ESIC अधिकारी दाव्याची छाननी आणि पडताळणी पूर्ण केल्यानंतर, बेरोजगारी भत्ता थेट नोंदणीकृत बँक खात्यात जमा केला जातो.

आपल्या १९८ व्या बैठकीत, ESIC ने स्पष्ट केले की, खाजगी क्षेत्रातील कामगारांना नोकरी बदलण्याच्या काळात किंवा अचानक उद्भवलेल्या संकटाच्या वेळी भक्कम आर्थिक आधार देण्यासाठी ही योजना जून २०२७ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे.