नरक चतुर्दशी अभ्यंगस्नान मुहूर्त २०२६: उटणे लावण्याची योग्य वेळ आणि पद्धत
नरक चतुर्दशी हा दिवाळीतील महत्त्वाचा दिवस असून या दिवशी पहाटे अभ्यंगस्नान करण्याची परंपरा आहे. सूर्योदयापूर्वी सुगंधी तेलाने मालिश करून उटणे लावले जाते आणि त्यानंतर स्नान केले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, या स्नानामुळे पापांचा नाश होऊन सुख-समृद्धी आणि आरोग्य लाभते, अशी श्रद्धा आहे.
महत्त्वाचे: अभ्यंगस्नानाचा अचूक मुहूर्त हा स्थानिक सूर्योदय आणि पंचांगानुसार ठरतो. त्यामुळे शहरानुसार वेळेत फरक असू शकतो.
नरक चतुर्दशी २०२६: तारीख आणि अभ्यंगस्नान मुहूर्त
२०२६ मध्ये नरक चतुर्दशी रविवार, ८ नोव्हेंबर रोजी आहे. या दिवशीच लक्ष्मीपूजनही येत आहे.
- कृष्ण चतुर्दशी तिथी सुरू: ७ नोव्हेंबर, सकाळी १०:४७ वाजता
- कृष्ण चतुर्दशी तिथी समाप्त: ८ नोव्हेंबर, सकाळी ११:२७ वाजता
- पुणे अभ्यंगस्नान मुहूर्त: पहाटे ५:४० ते सकाळी ६:३७
- मुंबई अभ्यंगस्नान मुहूर्त: पहाटे ५:४५ ते सकाळी ६:४२
हे मुहूर्त स्थानिक सूर्योदय आणि चंद्रोदयावर आधारित आहेत. त्यामुळे इतर शहरांमध्ये वेळ काही मिनिटांनी बदलू शकते. आपल्या शहरातील पंचांगानुसार वेळ तपासावी.
अभ्यंगस्नानाचे धार्मिक महत्त्व
पौराणिक कथेनुसार, भगवान श्रीकृष्णाने नरकासुराचा वध करून त्याच्या कैदेत असलेल्या स्त्रियांची मुक्तता केली. या विजयाच्या स्मरणार्थ नरक चतुर्दशी साजरी केली जाते. या दिवशी सूर्योदयापूर्वी अभ्यंगस्नान केल्याने नरकयातनांपासून मुक्ती मिळते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.
अभ्यंगस्नानाला आरोग्य आणि सौंदर्याच्या दृष्टीनेही पारंपरिक महत्त्व आहे. शरीराला तेल लावून मालिश करणे आणि सुगंधी उटण्याने स्नान करणे ही या दिवसाची खास परंपरा आहे.
उटणे लावण्याची योग्य पद्धत
1. स्नानापूर्वी तयारी: पहाटे लवकर उठून स्नानासाठी लागणारे तीळ तेल, उटणे आणि कोमट पाणी तयार ठेवा.
2. तेलाने मालिश: अंगाला हलक्या हाताने तीळ तेल लावा. हात-पाय, पाठ आणि शरीराच्या इतर भागांवर सौम्य मसाज करा.
3. उटणे तयार करा: बेसन, चिमूटभर हळद आणि सुगंधासाठी चंदन पावडर एकत्र करून त्यात आवश्यकतेनुसार दूध किंवा गुलाबपाणी घालून पेस्ट तयार करा. त्वचेला अनुकूल असेल तरच हे मिश्रण वापरा.
4. उटणे लावा: चेहरा आणि संपूर्ण शरीरावर उटणे हलक्या हाताने लावा. डोळ्यांच्या आसपास आणि जखम किंवा चिडचिड असलेल्या त्वचेवर लावणे टाळा.
5. स्नान करा: काही वेळाने कोमट पाण्याने उटणे स्वच्छ धुऊन काढा. त्वचा जोरात घासू नका.
6. स्वच्छ कपडे परिधान करा: स्नानानंतर स्वच्छ कपडे घालून देवपूजा आणि दिवाळीच्या पुढील विधींना सुरुवात करा.
अभ्यंगस्नान करताना कोणती काळजी घ्यावी?
- उटण्यातील कोणत्याही घटकाची अॅलर्जी असल्यास तो वापरू नका.
- संवेदनशील त्वचा असल्यास आधी हाताच्या छोट्या भागावर पॅच टेस्ट करा.
- चेहऱ्यावर उटणे जोरात चोळू नका.
- खूप गरम पाण्याऐवजी कोमट पाणी वापरा.
- तेलकट किंवा मुरुमांची समस्या असलेल्या त्वचेसाठी तेल आणि उटण्याची निवड काळजीपूर्वक करा.
- लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिक यांना स्नानाच्या वेळी घसरणार नाही याची काळजी घ्या.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
