मंगळवार, 28 एप्रिल 2026
  1. धर्म
  2. सण-उत्सव
  3. अधिकमास
Last Modified: मंगळवार, 28 एप्रिल 2026 (17:27 IST)

अधिकमासात मृत्यू होणे शुभ की अशुभ? पुरुषोत्तम मासातील मृत्यूचे गूढ!

अधिकमासात मृत्यू होणे शुभ की अशुभ? पुरुषोत्तम मासातील मृत्यूचे गूढ
अधिकमास २०२६ च्या संदर्भात, या काळात मृत्यू होणे शुभ मानले जाते की ते एखादे अपशकुन आहे, असा प्रश्न लोकांना वारंवार पडतो. हिंदू शास्त्रे आणि ज्योतिषशास्त्रानुसार, अधिकमास हा आध्यात्मिकदृष्ट्या अत्यंत पवित्र मानला जातो, कारण हा महिना भगवान विष्णूंना समर्पित आहे. या महिन्यात मांगलिक (शुभ) कार्ये करणे साधारणपणे स्थगित केले जात असले, तरी त्याच वेळी हा काळ मोक्ष (मुक्ती) प्राप्तीसाठी अत्यंत अनुकूल मानला जातो. असा समज आहे की, जो व्यक्ती या विशिष्ट काळात आपला देह ठेवतो, त्याला असाधारण आध्यात्मिक पुण्य प्राप्त होते. 
 
ईश्वरी आश्रयाचा मार्ग
अधिक मास हा १७ मे २०२६ (रविवार) ते १५ जून २०२६ (सोमवार) या कालावधीत असेल. धार्मिक तत्त्वांनुसार, हा महिना भगवान विष्णूंना समर्पित आहे आणि त्याच्या पवित्रतेमुळे त्याला सर्वोच्च मान दिला जातो. असा समज आहे की, या काळात जो व्यक्ती आपला भौतिक देह सोडून जातो, त्याचा आत्मा थेट सर्वशक्तिमान ईश्वराच्या आश्रयात जातो अर्थात त्यांच्या चरणी विलीन होतो. अशा प्रकारे होणारा मृत्यू ही केवळ एक सामान्य घटना मानली जात नाही, तर ती एक अशी ईश्वरी संधी मानली जाते, ज्याद्वारे आत्मा जन्म-मृत्यूच्या अखंड चक्रातून मुक्ती मिळवू शकतो.
 
पापांपासून मुक्ती आणि मोक्षाचे द्वार
असे म्हटले जाते की, जेव्हा अधिकमासात मृत्यू ओढवतो, तेव्हा त्या व्यक्तीच्या भूतकाळातील कर्मांचा भार लक्षणीयरीत्या हलका होतो. हा काळ आत्मशुद्धीसाठी समर्पित असल्याने, या काळात होणारा मृत्यू हा, एका अर्थाने, मोक्षाचे द्वारच मानला जातो. हा दृष्टिकोन भीती दूर करण्यास मदत करतो आणि मृत्यूच्या स्वरूपाविषयी एक आध्यात्मिक दृष्टीकोन विकसित करतो.
 
या काळात एखाद्या प्रिय व्यक्तीचे निधन झाल्यास काय करावे? 
जर या महिन्यात एखाद्या व्यक्तीचे निधन झाले, तर कुटुंबाने घाबरून न जाता, अत्यंत आदरपूर्वक आणि शांत चित्ताने अंत्यसंस्कार पार पाडावेत.  पिंडदान, दानधर्म आणि ईश्वराचे स्मरण यांसारखे विधी दिवंगत आत्म्याच्या शांतीसाठी हितकारक मानले जातात.
 
मलमास या नावाबद्दलचे गैरसमज
मलमास हा शब्द ऐकताच, अनेक लोक चुकून याला अशुभ मानतात; तथापि वस्तुस्थिती मात्र यापेक्षा खूप वेगळी आहे. येथे मल या शब्दाचा अर्थ अशुद्धता असा होत नाही, तर तो अतिरिक्त काळ दर्शवतो, हा असा एक विशिष्ट कालावधी आहे जो केवळ आध्यात्मिक साधना आणि ईश्वरभक्तीसाठीच प्रदान करण्यात आला आहे. परिणामी या काळात होणारा मृत्यू हे काही अशुभ लक्षण मानले जात नाही, तर त्याकडे एक विशिष्ट आध्यात्मिक घटना म्हणूनच पाहिले जाते.