रशियाकडून तेल खरेदीवर अमेरिकेचा १००% टॅरिफचा धोका; भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या दरांवर काय परिणाम होणार?
अमेरिका पुन्हा एकदा भारत आणि चीनसह अनेक देशांवर १०० टक्के शुल्क लादण्याची तयारी करत आहे. यामुळे अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना रशियाच्या प्रमुख तेल खरेदीदार देशांवर शुल्क लादण्याचे सामर्थ्य मिळेल. या निर्णयामुळे भारत आणि चीनसारख्या प्रमुख देशांच्या अडचणींमध्ये लक्षणीय वाढ होऊ शकते. यामुळे येत्या काही दिवसांत देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती मोठ्या प्रमाणात वाढू शकतात.
माध्यमांच्या वृत्तानुसार, या नवीन अमेरिकी कायद्याला 'लिंडसे ओ. ग्रॅहम रशिया आणि इराण निर्बंध कायदा २०२६' असे नाव देण्यात आले आहे. हे विधेयक अमेरिकी संसदेच्या कनिष्ठ सभागृहात, म्हणजेच प्रतिनिधी सभागृहात, २१४ विरुद्ध २११ मतांनी मंजूर झाले. यापूर्वी ऑगस्टमध्ये, वरिष्ठ सभागृहानेही ८६-११ अशा मोठ्या मताधिक्याने याला मंजुरी दिली होती. राष्ट्राध्यक्षांनी मंजुरी दिल्यानंतर, हे विधेयक एक मजबूत कायदा बनेल.
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या या नवीन कायद्याचा खरा उद्देश रशियाचे आर्थिक कंबरडे मोडणे हा आहे. हा कायदा इराणच्या ऊर्जा क्षेत्रात गुंतवणूक करणाऱ्या कंपन्यांवरही कठोर निर्बंध लादेल. अमेरिकेला रशियाचा ऊर्जा क्षेत्रातील महसूल पूर्णपणे थांबवायचा आहे, जेणेकरून तो युक्रेन युद्धात अधिक पैसा ओतू शकणार नाही. या कायद्याचा सर्वाधिक फटका रशियाकडून सर्वाधिक तेल आणि वायू खरेदी करणाऱ्या पहिल्या पाच देशांना बसेल. या देशांच्या यादीत भारत, चीन, अझरबैजान, हंगेरी आणि स्लोव्हाकिया यांचा समावेश आहे.
त्या विधेयकावर भारताची प्रतिक्रिया काय होती?
या धमक्यांच्या पार्श्वभूमीवर भारताने आपली स्पष्ट भूमिका कायम ठेवली आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी निःसंदिग्धपणे सांगितले की, भारत आपल्या गरजा, राष्ट्रीय हित आणि जागतिक बाजारभावाच्या आधारावर रशियाकडून तेल खरेदी करतो. भारत आणि रशिया यांचे ऊर्जा क्षेत्रात दीर्घकाळचे आणि मजबूत संबंध आहेत. दोन्ही देशांनी नागरी अणुऊर्जा प्रकल्पांवर (जसे की कुडनकुलम प्रकल्प) दीर्घकाळापासून एकत्र काम केले आहे. ही भागीदारी पुढेही चालू ठेवण्याचा भारताचा मानस आहे.
कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ
या संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती सातत्याने वाढत आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर, ब्रेंट क्रूड तेलाची किंमत प्रति बॅरल १०८ डॉलर आणि डब्ल्यूटीआय क्रूड तेलाची किंमत प्रति बॅरल १०४.७ डॉलरवर पोहोचली. भारतीय क्रूड तेलाच्या बास्केटची किंमत प्रति बॅरल १२८.७ डॉलरवर पोहोचली.
३५% तेल रशियामधून येते.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी ८८ टक्के तेल परदेशातून खरेदी करतो. यापैकी ३५ टक्क्यांहून अधिक तेल एकट्या रशियाकडून येते. रशिया भारताला कमी किमतीत तेलाचा पुरवठा करतो. जर अमेरिकेने १०० टक्के आयात शुल्क लादले, तर त्याचा केवळ कच्च्या तेलावरच नव्हे, तर भारताच्या अमेरिकेला होणाऱ्या निर्यातीवरही प्रतिकूल परिणाम होईल.
Edited By - Priya Dixit
