"कोजागिरी पौर्णिमा शुभ मुहूर्तावर चंद्र देवाला दाखवण्यासाठी नैवेद्य थाळी''
कोजागिरी पौर्णिमेच्या शुभ मुहूर्तावर लक्ष्मी माता आणि चंद्र देवाला दाखवण्यासाठी पारंपरिक आणि सात्विक नैवेद्य थाळी तयार केली जाते. या थाळीमध्ये कांदा-लसूण न वापरता बनवलेले सात्विक आणि स्वादिष्ट पदार्थ समाविष्ट असतात. सात्विक कोजागिरी नैवेद्य थाळीची रचना आणि पाककृतींची यादी जाणून घ्या...
कोजागिरी विशेष नैवेद्य थाळी
केशर-मलाई मसाला दूध : कोजागिरीचा मुख्य प्रसाद जो चंद्राच्या प्रकाशात ठेवला जातो.
मऊ-लुसलुशीत पुरी : गव्हाच्या पिठाची साजूक तुपातील गरमागरम पुरी किंवा पोळी.
बटाट्याची सात्विक भाजी : कांदा-लसूण विरहित, जिरे, टोमॅटो आणि कोथिंबीर घालून बनवलेली सुकी भाजी.
रव्याचा प्रसादाचा शिरा / तांदळाची खीर : साजूक तूप, ड्रायफ्रूट्स आणि वेलची-जायफळ युक्त गोड प्रसाद.
मसाले भात / जिरा राईस : लवंग, दालचिनी, तमालपत्र आणि साजूक तुपाची फोडणी दिलेला भात.
वरण-भात आणि साजूक तूप : तुरीच्या डाळीचे साधे वरण, त्यावर जिऱ्याची फोडणी आणि साजूक तूप.
कोशिंबीर व तोंडी लावणी : काकडी-दह्याची कोशिंबीर, लिंबू, आणि अळूची / कोथिंबिरीची वडी.
थाळीतील मुख्य ३ पदार्थांची झटपट कृती
सात्विक बटाट्याची सुकी भाजी (कांदा-लसूण शिवाय)
साहित्य: उकडलेले बटाटे, १ चमचा साजूक तूप, जिरे, हिरवी मिरची, कढीपत्ता, टोमॅटो फोड, हळद, मीठ, आणि कोथिंबीर.
कृती: कढईत तूप गरम करून जिरे, हिरवी मिरची, कढीपत्ता आणि टोमॅटोची फोडणी द्या. टोमॅटो मऊ झाल्यावर हळद, मीठ व उकडलेले बटाटे घालून ५ मिनिटे मंद आचेवर वाफ काढा. शेवटी कोथिंबीर घाला.
नैवेद्याचे साधे वरण
साहित्य: शिजवलेली तुरीची डाळ, हळद, हिंग, मीठ, साजूक तूप, आणि गुळाचा लहान खडा.
कृती: शिजवलेल्या डाळीत पाणी, हळद, मीठ आणि थोडा गूळ घालून उकळायला ठेवा. वरून साजूक तुपात हिंग व जिऱ्याची फोडणी देऊन वरणावर ओता.
मसाले भात
साहित्य: तांदूळ, खडा मसाला (लवंग, वेलची, दालचिनी), जिरे, साजूक तूप, काजू, गोडा मसाला, हळद आणि मीठ.
कृती: कढईत तूप गरम करून खडे मसाले, जिरे आणि काजू तळून घ्या. त्यात धुवलेला तांदूळ, गोडा मसाला, हळद आणि मीठ घालून परता. दुप्पट पाणी घालून मंद आचेवर भात छान फुलू द्या.
नैवेद्य दाखवण्याचे महत्त्वाचे नियम:
सात्विकता: नैवेद्याच्या कोणत्याही पदार्थात कांदा, लसूण किंवा मांसाहाराचा स्पर्श नसावा.
तुपाचा वापर: नैवेद्य तयार करताना तेलाऐवजी शक्यतो साजूक तुपाचा वापर करावा.
तुळशीचे पान: देवाला नैवेद्य दाखवण्यापूर्वी सर्व पदार्थांवर आणि मसाला दुधाच्या वाटीवर तुळशीचे पान नक्की ठेवावे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
