हनुमान जयंतीच्या दिवशी प्रभू हनुमानाला प्रामुख्याने 'बुंदीचे लाडू' किंवा 'चुरमा' यांचा नैवेद्य दाखवला जातो. हनुमान जयंतीच्या दिवशी मारुतीरायाला नैवेद्य अर्पण करण्यासाठी काही पारंपारिक आणि अत्यंत प्रिय पदार्थांच्या पाककृती आज आपण पाहणार आहोत.
हनुमानाला प्रिय असलेल्या खास नैवेद्य पाककृती
१. सुंठवडा- जन्मवेळेचा मुख्य प्रसाद
हनुमान जन्मोत्सव हा सकाळी सूर्योदयाच्या वेळी साजरा होतो. त्या वेळी सुंठवडा हा मुख्य प्रसाद म्हणून दिला जातो.
साहित्य: अर्धी वाटी सुंठीची पूड, १ वाटी किसलेले सुके खोबरे, १ वाटी साखर किंवा गूळ, २ चमचे बडीशेप, थोडी वेलची पूड आणि धने पूड (ऐच्छिक).
कृती: सुके खोबरे हलके भाजून घ्या. त्यात सुंठ पूड, साखर/गूळ आणि इतर सर्व मिक्सरवर जाडसर वाटून घ्या. हा प्रसाद पचनासाठी उत्तम आणि आरोग्यदायी असतो.
२. मऊ आणि रसरशीत बुंदीचे लाडू
हनुमानाला पिवळा आणि नारंगी रंग प्रिय आहे, म्हणून बुंदीचे लाडू त्यांना आवर्जून अर्पण केले जातात.
साहित्य: २ वाट्या बेसन, दीड वाटी साखर, तूप, वेलची पूड आणि मगज बी (खरबुजाच्या बिया).
कृती: बेसनाचे घट्टसर पीठ भिजवून झार्यातून गोल बुंदी पाडून तुपात तळून घ्या. साखरेचा एक तारी पाक करून त्यात ही बुंदी आणि वेलची पूड टाका. पाक शोषला गेला की हाताने गोल लाडू वळा.
३. चुरमा लाडू
उत्तर भारतात हनुमानाला 'रोट' किंवा 'चुरमा' यांचा भोग चढवला जातो.
साहित्य: २ वाट्या जाडसर गव्हाचे पीठ, अर्धी वाटी तूप, १ वाटी गूळ, सुका मेवा.
कृती: गव्हाच्या पिठात तूप घालून घट्ट मुटके वळा आणि ते तुपात तांबूस तळून घ्या. थंड झाल्यावर मिक्सरमध्ये त्याचे बारीक चूर्ण करा. त्यात किसलेला गूळ आणि तूप घालून लाडू वळा.
४. उडदाचे वडे
दक्षिण भारतात हनुमानाला उडदाच्या वड्यांची माळ अर्पण करण्याची पद्धत आहे. उडीद हा शक्तीवर्धक मानला जातो.
साहित्य: भिजवलेली उडदाची डाळ, मिरी पूड, आले, कढीपत्ता आणि मीठ.
कृती: उडदाची डाळ कमीत कमी पाणी वापरून वाटून घ्या. त्यात मिरी आणि मीठ घालून छोटे वडे तळून घ्या. (नैवेद्यासाठी असल्यास कांदा-लसूण टाळणे योग्य ठरेल).
नियम आणि टिप्स-
तुळशीचे पान: हनुमानाला विष्णूंचा अवतार (रुद्रावतार असूनही रामभक्त) मानले जाते, त्यामुळे त्यांच्या कोणत्याही नैवेद्यावर तुळशीचे पान ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
केळीचा नैवेद्य: जर तुम्हाला काहीही बनवणे शक्य नसेल, तर हनुमानाला केळी अर्पण करणे हे सर्वात सोपे आणि त्यांना प्रिय असलेले कार्य आहे.
सिंदूर आणि तेल: नैवेद्यासोबतच हनुमानाला शेंदूर आणि तीळ/चमेलीचे तेल अर्पण करण्याचे मोठे महत्त्व आहे.
नैवेद्य दाखवताना 'भीमरूपी महारुद्रा...' हे मारुती स्तोत्र किंवा 'हनुमान चालीसा' पठण केल्याने वातावरणात अधिक सकारात्मकता येते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
