सावधान! तुम्ही घेत असलेली प्रोटीन पावडर बनावट तर नाही ना? खरेदी करताना 'या' ७ गोष्टी नक्की तपासा!
आजकाल फिटनेस आणि जिमचे प्रमाण खूप वाढले आहे. बॉडी बिल्डिंग असो वा फिटनेस टिकवणे, व्यायामानंतर स्नायूंच्या (Muscles) पुनर्निर्माणासाठी प्रोटीन पावडर घेण्याचा सल्ला दिला जातो. पण, तुम्ही जिममधील व्यायामानंतर घेत असलेले प्रोटीन खरोखरच न्यूट्रिशन देत आहे की शरीराला हानी पोहोचवत आहे?
सध्या बाजारात बनावट (Fake) आणि भेसळयुक्त प्रोटीन पावडरचा सुटसुटीत धंदा सुरू आहे. बनावट प्रोटीन पावडरमुळे पोटाचे आजार, किडनीवर ताण आणि यकृताचे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे पुढच्या वेळी प्रोटीन पावडरचा डबा खरेदी करण्यापूर्वी खालील गोष्टी नक्की लक्षात ठेवा:
१. सील आणि पॅकेजिंग
खरीदी करताना डब्याचे सील नीट तपासा:
कंपनीचा लोगो: ब्रँडेड कंपन्यांचे लोगो, फॉन्ट आणि डिझाइन अगदी स्पष्ट असतात. बनावट डब्यांवर फॉन्टमध्ये स्पेलिंगच्या चुका किंवा लोगोचा रंग थोडा बदललेला दिसू शकतो.
आतील आणि बाहेरील सील: प्रोटीन पावडरच्या डब्यावर बाहेरील बाजूंनी प्लास्टिक रॅप सील असते आणि झाकण उघडल्यावर आत एक सुरक्षेचे सील असते. हे सील जर लूज असेल किंवा त्यावर उघड्या हाताने गोंद लावल्यासारखे वाटत असेल, तर ती पावडर बनावट असू शकते.
२. ऑथेंटिकेशन कोड किंवा क्यूआर कोड
आजकाल बहुतेक नामांकित ब्रँड्स डब्यावर स्क्रॅच कोड किंवा QR कोड देतात:
डब्यावरील कोड स्क्रॅच करून तो कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवर किंवा एसएमएसद्वारे पाठवून प्रॉडक्ट खरे की बनावट हे थेट तपासता येते.
जर डब्यावर असा कोणताही पडताळणी कोड नसेल, तर ते प्रॉडक्ट संशयास्पद असू शकते.
३. होलोग्राम
अधिकृत ब्रँड्स आणि इंपोर्टर्स (आयातदार) डब्यावर स्वतःचा सुरक्षा होलोग्राम लावतात. हा होलोग्राम प्रकाशात धरल्यास ३D इफेक्ट आणि ब्रँडचे नाव दर्शवतो. बनावट प्रॉडक्ट्सवर बऱ्याचदा साधा स्टिकर लावलेला असतो, जो सहज निघून येतो.
४. पावडरीची विरघळण्याची क्षमता
पाण्यात विरघळवणे: १ चमचा प्रोटीन पावडर एका ग्लास पाण्यात किंवा शेकरमध्ये टाकून मिक्स करा.
ओळखायची पद्धत: खरे प्रोटीन सहज आणि काही सेकंदांत पाण्यात पूर्णपणे विरघळते. जर पावडर पाण्याच्या तळाशी साचून राहिली, गुठळ्या राहिल्या किंवा पाण्यात तरंगत राहिली, तर त्यामध्ये भेसळ असण्याची शक्यता जास्त असते.
५. चव आणि वास
वास: डबा उघडल्यानंतर जर केमिकलचा, अतिशय तीव्र किंवा खराब वास येत असेल तर ते वापरू नका.
चव: अस्सल प्रोटीनची चव नैसर्गिक असते. जर प्रोटीन पावडर जास्तच गोड लागत असेल किंवा त्यात पिठीसाखर/मैद्याची चव येत असेल, तर ती बनावट असू शकते.
६. FSSAI लायसन्स नंबर आणि आयातदार
भारतात विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक फूड सप्लीमेंटवर FSSAI चा १४ अंकी नोंदणी क्रमांक असणे अनिवार्य आहे.
जर तुम्ही विदेशी ब्रँडचे प्रोटीन घेत असाल, तर त्यावर भारतातील अधिकृत आयातदाराचा (उदा. Glanbia, Bright Commodities, MusclePro Imports) स्टिकर आणि GST बिल असणे आवश्यक आहे.
७. अवाजवी सूट आणि किमतीवर विश्वास ठेवू नका
जर तुम्हाला ५,००० रुपयांचा प्रोटीनचा डबा बाजारात किंवा ऑनलाइन २,००० किंवा २,५०० रुपयांत मिळत असेल, तर सावध व्हा! बनावट पावडर विकणारे लोक ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी प्रचंड डिस्काउंट देतात. आरोग्यापेक्षा काही रुपयांची बचत मोठी असू शकत नाही.
प्रोटीन पावडर वापरताना आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट:
जर तुम्ही नियमितपणे जिममध्ये जात असाल आणि प्रोटीन पावडर घेत असाल, तर तुमच्या शरीराला नेमकी कशाची गरज आहे हे जाणून घेण्यासाठी एखाद्या पात्र आहारतज्ज्ञाचा, क्रीडा पोषणतज्ज्ञाचा किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल. तसेच, प्रोटीन पावडरकडे सकस आणि संतुलित आहाराचा पर्याय म्हणून पाहू नये. तुमच्या दैनंदिन आहारात प्रथिनेयुक्त पदार्थांचा समावेश करणे आवश्यक आहे—जसे की कडधान्ये, डाळी, दूध, दही, अंडी, पनीर, सोया, मासे, चिकन आणि शेंगदाणे.
खरेदी करण्यापूर्वी या गोष्टी तपासा:
भारतात झालेल्या संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, काही प्रोटीन पावडरमध्ये त्यांच्या पॅकेजिंगवर नमूद केल्याप्रमाणे प्रथिनांचे प्रमाण नसते. चाचणीमध्ये काही उत्पादनांमध्ये जड धातू आणि इतर हानिकारक घटकही आढळले आहेत, जे त्यात नसावेत. त्यामुळे, प्रोटीन पावडर खरेदी करताना केवळ ब्रँडच्या लोकप्रियतेवर अवलंबून राहू नका. खरेदी करण्यापूर्वी उत्पादनाचे सील आणि पॅकेजिंग नीट तपासा. लेबलवरील माहिती वाचा आणि बॅच नंबर, तसेच उत्पादनाची तारीख आणि समाप्ती तारीख तपासा. जर कंपनीने उत्पादनाची सत्यता पडताळण्यासाठी कोणतीही सुविधा दिली असेल, तर तिचा नक्की वापर करा. याव्यतिरिक्त, नेहमी विश्वासार्ह विक्रेत्याकडूनच खरेदी करा आणि पावती घ्यायला विसरू नका. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, केवळ चव, रंग किंवा पाण्यात विरघळण्याच्या पद्धतीवरून एखादी प्रोटीन पावडर बनावट आहे की नाही, हे ओळखणे शक्य नसते. जर तुम्हाला एखाद्या प्रोटीन पावडरबद्दल शंका असेल, तर ती वापरण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. शेवटी, उत्पादनाची सत्यता तपासण्याचा सर्वात खात्रीशीर मार्ग म्हणजे प्रयोगशाळेत त्याची चाचणी करून घेणे.
नेहमी अधिकृत स्टोअर्स, ब्रँडची मूळ वेबसाइट किंवा अधिकृत विक्रेत्यांकडूनच प्रोटीन पावडर खरेदी करा. खरेदी करताना नेहमी GST बिल मागायला विसरू नका. तुमचे आरोग्य तुमच्या हातात आहे; त्यामुळे थोडीशी खबरदारी तुम्हाला बनावट प्रॉडक्ट्स आणि संभाव्य आजारांपासून सुरक्षित ठेवू शकते!
अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची जबाबदारी घेत नाही. अधिक योग्य माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्या.
