कमवा लाखोंचे उत्पन्न: जाणून घ्या सुपारी लागवडीची संपूर्ण माहिती

Download

Published By: धनश्री नाईक

Updated: Mon, 14 Sep 2026 (15:29 IST)

सुपारी हे महाराष्ट्रातील कोकण भाग आणि किनारपट्टीच्या भागात घेतले जाणारे प्रमुख नगदी पीक आहे. योग्य नियोजन आणि व्यवस्थापनाने सुपारीच्या शेतीतून दीर्घकाळ उत्तम उत्पादन मिळते.

१. हवामान आणि जमीन
हवामान: उष्ण आणि दमट हवामान (२५°C ते ३५°C तापमान) तसेच मुबलक पाऊस सुपारीसाठी उत्तम मानले जाते.

जमीन: पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी, खोल आणि सुपीक तांबडी किंवा गाळाची जमीन सर्वोत्तम. जमिनीचा सामू (pH) ५.५ ते ६.५ असावा.

२. प्रमुख सुधारित जाती
श्रीवर्धनी: कोकण भागात अत्यंत लोकप्रिय; फळे मोठी, गोल आणि चविष्ट असतात.
मोहितनगर: अधिक उत्पादन देणारी जात; फळांचा आकार मोठा असतो.
मंगला आणि सुमंगला: लवकर फलोत्पादनात येणाऱ्या आणि भरघोस उत्पादन देणाऱ्या जाती.
दामंगला: कीड व रोगांस प्रतिकारक मानली जाणारी जात.

३. लागवडीची पद्धत आणि अंतर
लागवडीची वेळ: जून ते जुलै (पावसाळ्याच्या सुरुवातीस) लागवड करणे सर्वात फायदेशीर ठरते.
रोपांमधील अंतर: २.७ मीटर × २.७ मीटर (९ फूट × ९ फूट) अंतरावर लागवड करावी.
खड्ड्यांचा आकार: ९० सेमी × ९० सेमी × ९० सेमी (३ × ३ × ३ फूट) आकाराचे खड्डे खणावेत.
खड्डे भरणे: खड्ड्यांमध्ये ५०% चांगले मातीचे मिश्रण, ५ ते १० किलो चांगले कुजलेले शेणखत किंवा कंपोस्ट, आणि १ किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट मिसळून भरावे.

४. खत आणि पाणी व्यवस्थापन
पाणी व्यवस्थापन:
उन्हाळ्यात ४ ते ६ दिवसांच्या अंतराने, तर हिवाळ्यात ७ ते ८ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
ठिबक सिंचन पद्धतीचा वापर केल्यास पाण्याची बचत होते आणि झाडांची वाढ चांगली होते.

खत मात्रा (प्रति झाड दरवर्षी):
शेणखत: १० ते १५ किलो
रासायनिक खते: १०० ग्रॅम नत्र (Nitrogen), ४० ग्रॅम स्फुरद , आणि १४० ग्रॅम पालाश दोन समान हप्त्यांत (सप्टेंबर आणि फेब्रुवारी) द्यावे.

५. आंतरपिके
सुपारीच्या बागेत पहिल्या ४-५ वर्षांत जागा मोकळी असल्याने खालील आंतरपिके घेऊन अतिरिक्त उत्पन्न मिळवता येते:
काळी मिरी (सुपारीच्या झाडावर वेली चढवून)
केळी
अननस
कोको
जायफळ आणि हळद/आले

६. कीड व रोग नियंत्रण
कोल्हा रोग : पावसाळ्यात फळे सडतात.
उपाय: पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी बागेवर १% बोर्दो मिश्रणाची फवारणी करावी.
बांधा / मूळ कुजणे: पाण्याचा निचरा नीट न झाल्यास हा रोग होतो.
उपाय: बागेत पाणी साचू देऊ नये आणि ट्रायकोडेर्मा चा वापर करावा.

७. काढणी आणि उत्पादन
काढणी: लागवडीनंतर सुमारे ५ ते ६ वर्षांनी सुपारीच्या झाडाला फळे येण्यास सुरुवात होते. फळे पूर्ण पिकल्यावर (पिवळी-नारंगी झाल्यावर) काढणी केली जाते.
उत्पादन: एका पूर्ण वाढलेल्या निरोगी झाडापासून वर्षाला सुमारे २ ते ३ किलो वाळलेली सुपारी (सुपारीचे गोटे) मिळते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik