शनिवार, 17 जानेवारी 2026
  1. मनोरंजन
  2. बॉलीवूड
  3. सिनेगप्पा
Written By
Last Modified: शनिवार, 17 जानेवारी 2026 (14:59 IST)

जावेद अख्तर यांचे लहानपणापासूनच कवितेशी खोल नाते होते, तुम्हाला गीतकाराचे खरे नाव माहिती आहे का?

Javed Akhtar's birthday
प्रसिद्ध बॉलीवूड लेखक, कवी आणि गीतकार जावेद अख्तर 81 वर्षांचे झाले आहेत. 17 जानेवारी 1945 रोजी, कवी-गीतकार जान निसार अख्तर यांना मुलगा झाला तेव्हा त्याचे नाव "जादू" ठेवण्यात आले. हे नाव जान निसार अख्तर यांच्या एका ओळीतील "लंबा लंबा किसी जादू का फसाना होगा" या ओळीवरून घेतले आहे. 
जान निसार यांचा मुलगा जादू हा नंतर चित्रपटसृष्टीत जावेद अख्तर म्हणून प्रसिद्ध झाले. जावेद अख्तर यांचे लहानपणापासूनच कवितेशी खोलवरचे नाते होते. त्यांच्या घरी कवितांचे संमेलन होत असे, जे ते मोठ्या आवडीने ऐकत असत. त्यांनी जीवनातील चढ-उतार खूप जवळून पाहिले होते आणि म्हणूनच त्यांच्या कवितेत जीवनाच्या कथा खूप तीव्रतेने जाणवतात.
 
जावेद अख्तर यांच्या गाण्यांमध्ये एक अद्वितीय गुणवत्ता आहे, ती त्यांचा संदेश सहजतेने पोहोचवते. त्यांच्या जन्मानंतर लगेचच त्यांचे कुटुंब लखनौला गेले, जिथे त्यांनी त्यांचे प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले. तिथे काही काळ राहिल्यानंतर ते अलीगडला गेले, जिथे ते त्यांच्या मावशीसोबत राहत होते. 
 
जावेद अख्तर यांनी अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठातून मॅट्रिक पूर्ण केले. त्यानंतर त्यांनी भोपाळच्या सफिया कॉलेजमधून पदवी पूर्ण केली, परंतु काही दिवसांनी त्यांना तिथे रस कमी झाला आणि 1964 मध्ये ते त्यांच्या स्वप्नांचा पाठलाग करण्यासाठी मुंबईत आले.
मुंबईत आल्यावर जावेद अख्तर यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागला. काही काळासाठी त्यांनी चित्रपटांसाठी संवाद लेखक म्हणून काम केले, त्यांना फक्त 100 रुपये मिळाले. या काळात त्यांनी अनेक चित्रपटांसाठी संवाद लिहिले, परंतु त्यापैकी एकही बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी झाला नाही. 
 
मुंबईत, जावेद अख्तर यांनी सलीम खान यांना भेटले, जे चित्रपट उद्योगात संवाद लेखक म्हणून स्वतःला स्थापित करण्याचा प्रयत्न करत होते. त्यानंतर त्यांनी आणि सलीम खान यांनी एकत्र काम करण्यास सुरुवात केली. 1970 च्या "अंदाज" चित्रपटाच्या यशानंतर, जावेद अख्तर चित्रपट उद्योगात संवाद लेखक म्हणून स्वतःला काही प्रमाणात स्थापित करू शकले.
 
"अंदाज" च्या यशानंतर जावेद अख्तर आणि सलीम खान यांना अनेक चांगल्या चित्रपटांच्या ऑफर मिळू लागल्या. या चित्रपटांमध्ये ‘हाथी मेरे साथी’, ‘सीता और गीता’, ‘जंजीर’ आणि ‘यादों की बारात’ या चित्रपटांचा समावेश होता. "सीता और गीता" च्या निर्मितीदरम्यान जावेद अख्तरने हनी इराणीची भेट घेतली आणि लवकरच तिच्याशी लग्न केले. 1980 मध्ये हनी इराणीशी घटस्फोट घेतल्यानंतर जावेद अख्तर यांनी शबाना आझमी यांच्याशी लग्न केले.
 
1981 मध्ये, निर्माता-दिग्दर्शक यश चोप्रा त्यांच्या नवीन चित्रपट 'सिलसिला' साठी गीतकाराच्या शोधात होते. त्यावेळी जावेद अख्तर यांनी चित्रपटसृष्टीत संवाद लेखक म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली होती. यश चोप्रांनी जावेद अख्तर यांना 'सिलसिला' चित्रपटासाठी गाणी लिहिण्याचे काम दिले. जावेद अख्तर यांची "देखा एक ख्वाब तो सिलसिला हुए" आणि "ये कहां आ गये हम..." ही गाणी प्रेक्षकांमध्ये खूप लोकप्रिय झाली.
'सिलसिला' चित्रपटातील त्यांच्या गाण्याच्या यशाने प्रोत्साहित होऊन जावेद अख्तर यांनी गीतकार म्हणूनही काम करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी कधीही मागे वळून पाहिले नाही. त्यांनी एकामागून एक उत्कृष्ट गाणी लिहिली, जी सर्वांच्या हृदयाला भिडली. 1987 मध्ये 'मिस्टर इंडिया' चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर, सुपरहिट सलीम-जावेद जोडी वेगळी झाली. त्यानंतरही जावेद अख्तर यांनी चित्रपटांसाठी संवाद लिहिणे सुरू ठेवले. 
 
जावेद अख्तर यांना त्यांच्या गाण्यांसाठी आठ फिल्मफेअर पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. 1999 मध्ये त्यांना साहित्यिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 2007 मध्ये त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. साझ, बॉर्डर, गॉडमदर, रेफ्युजी आणि लगान या चित्रपटांमधील त्यांच्या गाण्यांसाठी त्यांना राष्ट्रीय पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आले. जावेद अख्तर गीतकार म्हणून चित्रपटसृष्टीत अजूनही नाव कमवत आहेत.
Edited By - Priya Dixit