५ वर्षांखालील मुलांची शारीरिक आणि मानसिक वाढ अत्यंत वेगाने होत असते, त्यामुळे त्यांच्या आहारात वैविध्य आणि पोषक तत्वे असणे खूप महत्त्वाचे आहे. खालीलप्रमाणे मुलांच्या आहाराचे नियोजन तुम्ही करू शकता:
१. ऊर्जेसाठी कर्बोदके
मुले खूप सक्रिय असतात, त्यामुळे त्यांना पुरेशी ऊर्जा मिळणे आवश्यक आहे.
काय द्यावे: चपाती, भात, ज्वारी-बाजरीची भाकरी, नाचणीचे सत्व किंवा लाडू, आणि ओट्स.
फायदा: यामुळे दिवसभर खेळण्यासाठी आणि शिकण्यासाठी त्यांना शक्ती मिळते.
२. वाढीसाठी प्रथिने
स्नायूंच्या बांधणीसाठी आणि वाढीसाठी प्रथिनांची गरज असते.
काय द्यावे: मूग, तूर, मटकी यांसारखी कडधान्ये, डाळींचे वरण, अंडी, पनीर, आणि सोयाबीन.
प्रमाण: दिवसातून किमान दोन वेळा प्रथिनांचा समावेश आहारात असावा.
३. हाडांच्या मजबुतीसाठी कॅल्शियम आणि दुग्धजन्य पदार्थ
काय द्यावे: दूध, दही, ताक, आणि चीज.
महत्त्वाचे: जर मूल दूध पिण्यास कंटाळा करत असेल, तर त्याला दह्याची कोशिंबीर किंवा दुधाची खीर करून द्यावी.
४. जीवनसत्वे आणि खनिजे
फळे: केळी, सफरचंद, पपई, आणि चिकू ही फळे मुलांसाठी उत्तम आहेत. शक्यतो फळांचा रस देण्यापेक्षा फळ चिरून खायला द्यावे, जेणेकरून त्यांना फायबर (तंतूमय पदार्थ) मिळतील.
भाज्या: पालेभाज्या (पालक, मेथी) आणि फळभाज्यांचा (गाजर, भोपळा) समावेश करा. भाज्यांच्या पराठ्यामुळे मुले आवडीने खातात.
५. महत्त्वाचे 'डाएट' नियम
थोड्या थोड्या वेळाने खाणे: मुलांचे पोट लहान असते, त्यामुळे त्यांना एकाच वेळी भरपेट खाऊ घालण्यापेक्षा दिवसातून ५-६ वेळा थोडे थोडे खाऊ द्या.
पाणी: दिवसभरात पुरेसे पाणी पिण्याची सवय लावा.
साखर आणि मीठ टाळा: ५ वर्षांखालील मुलांना जास्त साखर (चॉकलेट, कोल्ड ड्रिंक्स) आणि जास्त मीठ (चिप्स, कुरकुरे) देणं टाळावे.
आकर्षक मांडणी: मुलांना रंगीत गोष्टी आवडतात. त्यामुळे ताटात वेगवेगळ्या रंगांच्या भाज्या आणि फळे सजवून दिल्यास ते आवडीने खातात.
टीप: जर मुलाला एखाद्या विशिष्ट पदार्थाची ॲलर्जी असेल किंवा त्याचे वजन वाढत नसेल, तर एकदा बालरोगतज्ज्ञांचा (Pediatrician) सल्ला नक्की घ्या.
अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. या संबंधी अचूक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्या.
