हिंदू धर्म आणि शास्त्रांनुसार, वडील हे कुटुंबाचा आधारस्तंभ आणि 'देवता' मानले जातात. शास्त्रात "पितृ देवो भव" असे म्हटले आहे. वडील जिवंत असताना मुलाने काही गोष्टी टाळणे अत्यंत आवश्यक मानले जाते, जेणेकरून घरातील सुख-शांती आणि वडिलांचा सन्मान टिकून राहील.
हिंदू धर्मातील मान्यतेनुसार वडिलांच्या हयातीत मुलाने खालील ५ कामे करू नयेत:
तर्पण आणि पिंडदान
शास्त्रांनुसार, जोपर्यंत वडील जिवंत आहेत, तोपर्यंत मुलाला पितरांचे (पूर्वजांचे) पिंडदान, तर्पण किंवा श्राद्ध करण्याचा अधिकार नसतो. ही सर्व कार्ये वडिलांनी करणे अपेक्षित असते. मुलाने वडिलांच्या उपस्थितीत ही धार्मिक विधी स्वतःहून करू नयेत, कारण वडील हेच कुटुंबाचे मुख्य प्रतिनिधी असतात.
वडिलांच्या संमतीशिवाय महत्त्वाची शुभ कार्ये
घरात कोणतेही मोठे धार्मिक कार्य, यज्ञ किंवा लग्नकार्य ठरवताना वडिलांची परवानगी आणि त्यांचे मार्गदर्शन घेणे अनिवार्य आहे. वडिलांच्या हयातीत त्यांना बाजूला सारून स्वतः निर्णय घेणे हे शास्त्रसंमत मानले जात नाही. त्यांच्या अनुभवाचा सन्मान करणे हे पुत्राचे कर्तव्य आहे.
मालमत्तेसाठी वाद किंवा वेगळे होण्याचा आग्रह
वडिलांच्या हयातीत संपत्तीवरून वाद घालणे किंवा घराचे विभाजन (फाळणी) करण्याचा हट्ट धरणे हे अधर्म मानले जाते. वडिलांनी स्वकष्टाने कमावलेल्या संपत्तीवर त्यांचा पूर्ण अधिकार असतो. त्यांच्या इच्छेविरुद्ध संपत्तीवर हक्क सांगणे हे नैतिकदृष्ट्या चुकीचे मानले जाते.
केस काढणे
प्राचीन भारतीय परंपरेनुसार, वडील जिवंत असताना मुलाने त्याच्या डोक्यावरील केस किंवा मिशा पूर्णपणे कापू नयेत. पूर्वी मुलगा फक्त त्याच्या वडिलांच्या अंत्यसंस्काराच्या वेळीच त्याच्या मिशा काढत असे. हे त्याच्या वडिलांबद्दल आदराचे आणि त्याच्या दीर्घायुष्याच्या इच्छेचे प्रतीक होते.
धर्मादायचे श्रेय घेणे
मुलगा कोणतेही धर्मादाय काम करतो, त्याचे श्रेय त्याने घेऊ नये किंवा स्वतःचे नाव ठेवू नये. वडिलांच्या नावाने किंवा त्यांच्या सन्मानार्थ धर्मादाय काम करणे चांगले. यामुळे समाजात वडिलांचा आदर टिकून राहतो आणि मुलाला सूर्याचे आशीर्वाद मिळतात. तसेच कोणत्याही सार्वजनिक कार्यक्रमात, निमंत्रण पत्रिका किंवा कागदपत्रात, मुलाने त्याच्या वडिलांच्या उपस्थितीत प्रथम स्वतःचे नाव वापरू नये. त्याने नेहमी आदराने प्रथम आपल्या वडिलांचे नाव आणि नंतर स्वतःचे नाव वापरावे. हे कौटुंबिक परंपरा आणि नम्रता दर्शवते.
या व्यतिरिक्त वडिलांचा अपमान किंवा त्यांच्याशी वाद घालणे
टाळावे. हिंदू धर्मात वडिलांना गुरूचा दर्जा दिला आहे. त्यांच्याशी मोठ्या आवाजात बोलणे, त्यांचा अपमान करणे किंवा त्यांना कमी लेखणे हे मोठे पाप मानले जाते. 'मनुस्मृती'नुसार, जो मुलगा आपल्या वडिलांना आदराने वागवतो, त्याचे आयुष्य, विद्या, यश आणि शक्ती वाढते.
अस्वीकरण: ही माहिती सामान्य धर्मावर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्या.
