गुरुपौर्णिमेला गुरुपादुकाष्टकाचे पठण करा; जाणून घ्या त्याचे महत्त्व, पठणाची योग्य पद्धत आणि लाभ
गुरुपादुकाष्टक हे गुरु पौर्णिमेच्या दिवशी पठण करवायचे अत्यंत महत्त्वाचे आणि प्रभावी स्तोत्र मानले जाते. या दिवशी गुरुंच्या पादुकांचे पूजन करून गुरुपादुकाष्टक चे पठण केल्यास ज्ञान, सद्बुद्धी, आध्यात्मिक प्रगती आणि गुरुंची कृपा प्राप्त होते, अशी श्रद्धा आहे.
गुरुपादुकाष्टक म्हणजे काय?
गुरुपादुकाष्टक हे एक पवित्र स्तोत्र आहे. याची रचना परंपरेनुसार आदि शंकराचार्य यांनी केली असे मानले जाते. या स्तोत्रात गुरुंच्या पवित्र पादुकांचे महत्त्व आणि त्यांच्या कृपेचे वर्णन केले आहे. 'पादुका' म्हणजे गुरुंनी परिधान केलेल्या पादत्राणांचे प्रतीक. हिंदू परंपरेत त्या गुरूंचे ज्ञान, आशीर्वाद, नम्रता आणि मार्गदर्शन यांचे प्रतीक मानल्या जातात.
गुरु पौर्णिमेला गुरुपादुकाष्टकाचे महत्त्व
गुरु पौर्णिमा हा दिवस गुरुंना समर्पित असल्याने या दिवशी गुरुपादुकाष्टकाचे पठण विशेष फलदायी मानले जाते.
१. गुरुंची कृपा प्राप्त होते
गुरुपादुकांचे स्मरण आणि पूजन केल्याने गुरुंचा आशीर्वाद लाभतो, अशी श्रद्धा आहे.
२. ज्ञान आणि विवेक वाढतो
या स्तोत्राचे नियमित पठण केल्याने अज्ञान दूर होऊन ज्ञान, बुद्धी आणि योग्य निर्णय घेण्याची क्षमता वाढते, असे मानले जाते.
३. अहंकाराचा नाश होतो
गुरुंच्या चरणी नम्रतेने वंदन केल्याने अहंकार कमी होतो आणि विनम्रता विकसित होते.
४. आध्यात्मिक प्रगती
ध्यान, साधना आणि आत्मज्ञानाच्या मार्गावर चालणाऱ्या साधकांसाठी हे स्तोत्र प्रेरणादायी मानले जाते.
५. संकटांपासून संरक्षण
श्रद्धेनुसार, गुरुंच्या कृपेने जीवनातील अनेक अडथळे आणि मानसिक अस्थिरता दूर होण्यास मदत होते.
गुरु पौर्णिमेला गुरुपादुकाष्टक कसे म्हणावे?
सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा.
गुरु, सद्गुरु किंवा इष्टदेवतेच्या प्रतिमेसमोर दीप आणि अगरबत्ती लावा.
शक्य असल्यास गुरुंच्या पादुकांचे किंवा त्यांच्या प्रतीकाचे पूजन करा.
फुले, अक्षता आणि नैवेद्य अर्पण करा.
शांत मनाने गुरुपादुकाष्टकाचे संपूर्ण पठण करा.
शेवटी आपल्या गुरुंप्रती कृतज्ञता व्यक्त करून आशीर्वादाची प्रार्थना करा.
गुरुपादुकाष्टक पठणाचे मानले जाणारे लाभ
मनःशांती मिळते.
सकारात्मक विचार वाढतात.
अभ्यासात आणि करिअरमध्ये एकाग्रता वाढण्यास मदत होते.
गुरु-शिष्य नाते अधिक दृढ होते.
आध्यात्मिक उन्नतीस प्रेरणा मिळते.
जीवनात योग्य मार्गदर्शन मिळावे, अशी भावना बळकट होते.
श्रीगुरुपादुकाष्टक
ज्या संगतीनेंच विराग झाला ।
मनोदरींचा जडभास गेला ।
साक्षात् परात्मा मज भेटविला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ १ ॥
सद्योगपंथें घरि आणियेलें ।
अंगेच मातें परब्रह्म केलें ।
प्रचंड तो बोधरवि उदेला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ २ ॥
चराचरीं व्यापकता जयाची ।
अखंड भेटी मजला तयाची ।
परं पदीं संगम पूर्ण झाला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ३ ॥
जो सर्वदा गुप्त जनांत वागे ।
प्रसंन्न भक्ता निजबोध सांगे ।
सद्भक्तिभावांकरितां भुकेला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ४ ॥
अनंत माझे अपराध कोटी ।
नाणी मनीं घालुनि सर्व पोटीं ।
प्रबोध करितां श्रम फार झाला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ५ ॥
कांहीं मला सेवनही न झालें ।
तथापि तेणें मज उद्धरीलें ।
आता तरी अर्पिन प्राण त्याला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ६ ॥
माझा अहंभाव वसे शरीरीं ।
तथापि तो सद्गुरु अंगिकारीं ।
नाहीं मनीं अल्प विकार ज्याला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ७ ॥
आतां कसा हा उपकार फेडूं ।
हा देह ओवाळुनि दूर सांडूं ।
म्यां एकभावें प्रणिपात केला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ८ ॥
जया वानितां वानितां वेदवाणी ।
म्हणे ' नेति नेतीति ' लाजे दुरुनी ।
नव्हे अंत ना पार ज्याच्या रुपाला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ ९ ॥
जो साधुचा अंकित जीव झाला ।
त्याचा असे भार निरंजनाला ।
नारायणाचा भ्रम दूर केला ।
विसरुं कसा मी गुरुपादुकांला ॥ १० ॥
॥ इति गुरुपादुकाष्टक संपूर्ण ॥
