सूर्यास्तानंतर जंगलात प्रवेशास बंदी! ४०० वर्षे जुन्या 'वन देवी' मंदिराच्या दंतकथेवर आधारित तमन्ना भाटियाचे 'व्वाण' चित्रपट?
बिहारमध्ये स्थानिक लोककथांशी जोडलेली अनेक प्राचीन मंदिरे आहेत, परंतु सिद्धार्थ मल्होत्रा आणि तमन्ना भाटिया यांची मुख्य भूमिका असलेल्या 'व्वाण: फोर्स ऑफ द फॉरेस्ट' (Vvaan: Force of the Forest) या आगामी चित्रपटामुळे एका विशिष्ट मंदिराने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. 'स्त्री', 'भेडिया' आणि 'मुंज्या' यांसारख्या चित्रपटांनी मध्य प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश आणि महाराष्ट्रातील कथा मांडल्या होत्या; त्याउलट, हा आगामी चित्रपट बिहारमधील एका लोककथेवर आधारित आहे आणि सुमारे ४०० वर्षे जुन्या मानल्या जाणाऱ्या रहस्यमय 'वन देवी' मंदिरापासून प्रेरित आहे. चला तर मग, बिहारमधील या रहस्यमय मंदिराविषयी आणि या चित्रपटासाठी त्यातून कशी प्रेरणा मिळाली, याबद्दल अधिक जाणून घेऊया.
'व्वाण' हा चित्रपट सत्य घटनेवर आधारित आहे का?
सिद्धार्थ मल्होत्रा आणि तमन्ना भाटिया यांची मुख्य भूमिका असलेला हा आगामी चित्रपट बिहारमधील 'वन देवी' मंदिरापासून प्रेरित आहे. लेखक अरुणभ कुमार यांनी ही माहिती दिली. चित्रपटाचे लेखक आणि दिग्दर्शक दीपक कुमार मिश्रा यांनीही या चित्रपटामागील प्रेरणेबद्दल भाष्य केले; त्यांनी स्पष्ट केले की, ही कथा पाटण्याजवळील 'वन देवी' मंदिराशी संबंधित एका अस्सल लोककथेवर आधारित आहे.
हे मंदिर १६ व्या शतकात बांधले गेले होते
एएनआय (ANI) शी बोलताना अरुणभ कुमार म्हणाले, "या मंदिराबाबतची कथा अशी आहे की, ते १६ व्या शतकात बांधले गेले होते." 'वन देवी' मंदिराला भेट दिली असता ऐकलेल्या जंगलाशी संबंधित कथा आणि लोककथांची आठवण सांगताना ते पुढे म्हणाले, "जंगलात अशा काही गोष्टी होत्या ज्यामुळे स्थानिक लोकांना त्रास व्हायचा आणि सूर्यास्तानंतर जंगलात प्रवेश करण्यास मनाई करणारी एक प्रथा होती. ती लोककथा आजही प्रचलित आहे." याच ठिकाणाहून 'व्वाण' या चित्रपटाच्या कथेची सुरुवात झाली.
वन देवी मंदिराविषयी माहिती
'माँ वन देवी मंदिर' हे जंगलातील ४०० वर्षे जुने मंदिर आहे. हे मंदिर बिहारमधील पाटण्यापासून पश्चिमेकडे सुमारे ३५ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या बिहटा (Bihta) जवळ, अमहारा, राघोपूर आणि कांचनपूर या गावांना जोडणाऱ्या संगमावर स्थित आहे. येथे पारंपरिक मूर्तीऐवजी देवीची पूजा एका पवित्र पाषाणाच्या 'पिंडा'च्या (घडवलेला नसलेला पाषाण-प्रतीक) स्वरूपात केली जाते. हे मंदिर 'वनदेवी'ला समर्पित आहे, जिची भाविक वनांची रक्षक देवता म्हणून उपासना करतात. स्थानिक समुदायांनी पिढ्यानपिढ्या या मंदिराशी संबंधित दंतकथा जपल्या आहेत; मंदिराचे एकांत स्थान आणि वनाशी निगडित परंपरा यांमुळे येथील गूढ वातावरण अधिकच प्रभावी वाटते.
वनरक्षक देवीची दंतकथा
स्थानिक समजुतीनुसार, ही देवी आसपासच्या वनांचे आणि तिथे राहणाऱ्या लोकांचे रक्षण करते. हे मंदिर पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या लोकपरंपरांशी घट्ट जोडलेले आहे. या मंदिराभोवती अनेक दंतकथा प्रचलित असल्या, तरी त्यातील बहुतांश कथा लिखित ऐतिहासिक नोंदींऐवजी स्थानिक मौखिक इतिहासाचा भाग आहेत. लोककथेनुसार, राघोपूर येथील विद्यानंद मिश्र या भक्ताने हे मंदिर उभारण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.
ते विंध्याचल येथील देवी विंध्यवासिनीच्या दर्शनासाठी नियमितपणे लांबचा प्रवास करत असत. वय वाढल्यामुळे हा लांबचा प्रवास करणे कठीण झाले होते, तरीही त्यांनी देवीच्या दर्शनासाठी जाणे सुरूच ठेवले. त्यांच्या अढळ भक्तीवर प्रसन्न होऊन देवीने त्यांना स्वप्नात दृष्टांत दिला आणि आपल्या पवित्र 'पिंडा'चा एक अंश स्थानिक वनाजवळील त्यांच्या घरी आणण्यास सांगितले. त्यांनी तो पवित्र पाषाण अशा ठिकाणी स्थापित केला जिथे अमहारा, राघोपूर आणि कांचनपूर या गावांच्या सीमा एकत्र येतात—हा परिसर एकेकाळी घनदाट जंगलांनी वेढलेला होता.
अलीकडेच 'व्वाआन: फोर्स ऑफ द फॉरेस्ट' (Vvaan: Force of the Forest) या चित्रपटाचा टीझर प्रदर्शित झाला, ज्यातून या चित्रपटाच्या गूढ आणि रोमांचक विश्वाची झलक पाहायला मिळते. या चित्रपटात सिद्धार्थ मल्होत्रा आणि तमन्ना भाटिया मुख्य भूमिकेत आहेत. चित्रपटाची कथा बिहारमधील जंगलांच्या पार्श्वभूमीवर आणि वनदेवीशी संबंधित एका लोककथेवर आधारित आहे. गूढता, भीती आणि थरार यांनी परिपूर्ण असलेल्या या टीझरमुळे प्रेक्षकांमध्ये चित्रपटाच्या कथानकाबद्दल उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
