महाराष्ट्र आरोग्य विभागाने वाढत्या उष्णतेच्या आणि उष्णतेच्या लाटेच्या संदर्भात सार्वजनिक आरोग्य सूचना जारी केली आहे. दुपारी १२ ते ३ या वेळेत घराबाहेर न पडण्याचा आणि उष्माघात टाळण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
महाराष्ट्रात तीव्र उष्णतेचा कहर सुरूच आहे. विदर्भातील परिस्थिती अशी आहे की जणू सूर्य आग ओकत आहे. अकोल्यामध्ये देशातील सर्वाधिक ४६.९ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली, तर नागपूरसह विदर्भाचे इतर भाग तीव्र उष्णतेच्या विळख्यात आहेत.
पारा वाढत असल्याने महाराष्ट्राच्या अनेक भागांमध्ये 'उष्णतेच्या लाटे'चा धोका वाढला आहे. या पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र सरकारच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने एक सविस्तर आरोग्य सूचना जारी केली आहे. सरकारने स्पष्ट केले आहे की, वाढत्या उष्णतेमुळे केवळ थकवाच येत नाही, तर त्यामुळे जीवघेणा उष्माघातही होऊ शकतो.
या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका
उष्माघातामुळे होणारे आजार टाळता येतात. स्वतःला किंवा इतर कोणालाही उष्माघाताची लक्षणे जाणवल्यास, लोकांनी तात्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, असे सरकार आवाहन करत आहे.
उष्माघाताची लक्षणे कोणती आहेत?
चक्कर येणे
डोकेदुखी
मळमळ (उलट्या झाल्यासारखे वाटणे)
अति तहान
लघवी कमी होणे
धाप लागणे आणि हृदयाचे ठोके जलद होणे
प्रतिबंधात्मक उपाय कोणते आहेत?
शरीरात पाण्याची पातळी योग्य राखणे आवश्यक आहे: तहान लागली नसली तरीही वारंवार पाणी प्या. घराबाहेर पडताना पाण्याची बाटली सोबत ठेवा.
स्थानिक पेयांवर अवलंबून रहा: ओआरएस सोबतच लिंबूपाणी, ताक, लस्सी आणि टरबूज यांसारखी पाण्याने भरपूर असलेली फळे यांचे सेवन करा.
कपडे: हलक्या रंगाचे, सैल सुती कपडे घाला. बाहेर जाताना छत्री किंवा टोपी वापरा.
आपत्कालीन क्रमांक: कोणतीही गंभीर स्थिती उद्भवल्यास किंवा बेशुद्ध पडल्यास, तात्काळ 108 किंवा 102 वर कॉल करा.
काय करू नये: या चुका टाळा
प्रशासनाने लोकांना दुपारी १२ ते ३ या वेळेत बाहेर जाणे आणि श्रमाची कामे करणे टाळण्याचा सल्ला दिला आहे.
चहा, कॉफी, मद्य आणि जास्त साखर असलेली शीतपेये टाळा, कारण यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता वाढते.
अनवाणी बाहेर फिरणे टाळा आणि पार्क केलेल्या वाहनांमध्ये मुलांना किंवा पाळीव प्राण्यांना बसू देऊ नका.
दुपारच्या वेळी उघड्या आकाशाखाली काम करू नका.
जास्त प्रथिने असलेले पदार्थ आणि शिळे अन्न खाणे टाळा.
कामगार आणि मालकांसाठी विशेष सूचना
कामाच्या ठिकाणी सावलीची जागा आणि थंड पाणी अनिवार्य आहे. जड काम करणाऱ्या कामगारांना प्रत्येक तासानंतर किमान पाच मिनिटे विश्रांती घेण्याची सूचना देण्यात येते.
महाराष्ट्र सरकारच्या सूचनेनुसार, जर एखाद्या व्यक्तीच्या शरीराचे तापमान वाढले, किंवा ती व्यक्ती बेशुद्ध, गोंधळलेली दिसली, किंवा तिला घाम येणे थांबले, तर तात्काळ १०८ किंवा १०२ वर फोन करा. प्रतीक्षा करत असताना, त्या व्यक्तीला थंड ठेवण्याचा प्रयत्न करा. शक्य असल्यास, त्यांना थंड ठिकाणी न्या. त्यांच्या त्वचेच्या शक्य तितक्या भागावर थंड पाणी लावा, किंवा थंड पाण्यात भिजवलेल्या कापडाने त्यांना झाका; आणि त्या व्यक्तीला हवा मिळेल किंवा पंख्याची हवा लागेल याची खात्री करा.
Edited By - Priya Dixit
Maharashtra Heatwave Alert, Symptoms of Heatstroke, Measures for Protection Against Heat, Heatwave Guidelines Maharashtra, Dehydration Prevention, Maharashtra Health डिपार्टमेंट
